تجهیزات اطفای حریق | راهنمای کامل شناخت، انواع و کاربردها
آتشسوزی یکی از خطرناکترین حوادثی است که میتواند در عرض چند دقیقه خسارتهای جانی و مالی جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. به همین دلیل، استفاده از تجهیزات اطفای حریق در ساختمانها، مراکز تجاری، کارخانجات و حتی خودروها امری ضروری است. تجهیزات اطفای حریق به مجموعه ابزارها و دستگاههایی گفته میشود که برای کنترل، مهار و خاموش کردن آتش مورد استفاده قرار میگیرند.
در این مقاله به معرفی انواع تجهیزات اطفای حریق، کاربردها، نکات مهم در انتخاب و نگهداری آنها میپردازیم.
اهمیت تجهیزات اطفای حریق
وجود تجهیزات ایمنی در هر محیطی باعث میشود آتشسوزیهای کوچک قبل از گسترش مهار شوند. بر اساس آمار، بیش از ۶۰٪ آتشسوزیها اگر در همان دقایق اولیه کنترل شوند، از تبدیل شدن به حادثه بزرگ جلوگیری میکنند. بنابراین نصب، استفاده و نگهداری صحیح از تجهیزات اطفای حریق اهمیت بسیار بالایی دارد.
دستهبندی تجهیزات اطفای حریق
تجهیزات اطفای حریق به طور کلی در دو دسته اصلی قرار میگیرند:
۱. تجهیزات اطفای حریق دستی
این تجهیزات توسط افراد و بدون نیاز به سیستم خودکار استفاده میشوند.
- کپسول آتشنشانی (پودری، CO2، فوم، آبی و …)
- سطلهای شن و ماسه
- پتوهای نسوز (Fire Blanket)
- شلنگ و قرقره آتشنشانی (Fire Hose Reel)
۲. تجهیزات اطفای حریق ثابت و اتوماتیک
این تجهیزات به صورت ثابت در ساختمان نصب شده و در مواقع آتشسوزی به صورت خودکار یا نیمهخودکار فعال میشوند.
- اسپرینکلرها (Sprinkler Systems): پاشش آب بهصورت اتوماتیک هنگام بالا رفتن دما
- سیستم گازی FM200 یا Novec 1230: مناسب برای فضاهای حساس مانند اتاق سرور و تجهیزات برقی
- سیستم کف (Foam System): برای مهار آتش ناشی از مایعات نفتی و شیمیایی
- سیستم اطفای حریق پودری: مناسب انبارها و محیطهای صنعتی
پرکاربردترین تجهیزات اطفای حریق
🔥 کپسول آتشنشانی
سادهترین و پرمصرفترین وسیله برای مهار آتش در خانه، خودرو و محیطهای کاری.
🔥 اسپرینکلر
نصب در سقف ساختمان و فعالسازی خودکار هنگام دمای بالا.
🔥 سیستم اطفای حریق گازی
برای مکانهایی که نباید آب یا پودر باعث آسیب شود، مانند اتاق سرور، موزه یا کتابخانه.
🔥 پتو نسوز
ابزاری ساده برای خاموش کردن آتش لباس یا آتشهای کوچک روی اجاق.
🔥 قرقره و شلنگ آتشنشانی
در ساختمانهای بزرگ برای دسترسی سریع به آب و مهار آتش استفاده میشود.
نکات مهم در انتخاب تجهیزات اطفای حریق
- نوع کاربری محیط: برای خانه کپسول پودری مناسب است، اما برای اتاق سرور باید از سیستم گازی استفاده کرد.
- استاندارد و گواهینامه: تجهیزات باید دارای استاندارد ملی ایران یا گواهینامه بینالمللی باشند.
- آموزش استفاده: ساکنان یا کارکنان باید نحوه استفاده صحیح از تجهیزات را بدانند.
- بازرسی و نگهداری دورهای: کپسولها باید سالانه شارژ شوند و سیستمهای ثابت بهطور مرتب تست گردند.
- نگهداری و سرویس تجهیزات اطفای حریق
- بررسی فشارسنج و شیر کپسول آتشنشانی بهصورت ماهانه
- تست دورهای سیستم اسپرینکلر و اعلام حریق
- جایگذاری تجهیزات در مکانهای در دسترس و علامتگذاریشده
- سرویس سالانه توسط شرکتهای معتبر
جمعبندی
تجهیزات اطفای حریق نقش حیاتی در کاهش خسارتهای آتشسوزی دارند. انتخاب درست، نصب اصولی و نگهداری منظم این تجهیزات تضمینکننده ایمنی ساختمانها، افراد و اموال است.
بدون دیدگاه